Cukrzyca - choroba cywilizacyjna

Cukrzyca chorobą cywilizacyjną

Cukrzyca typu 2 jest chorobą cywilizacyjną i stanowi duży problemem świata współczesnego, w tym również dla Polski. Kluczową rolę w leczeniu gospodarki węglowodanowej stanowi terapia behawioralna, która opiera się w dużej mierze na odpowiednim systemie żywieniowym. Należy także dodać, że nieodłącznym elementem leczenia jest aktywność fizyczna indywidualnie dostosowana do możliwości pacjenta. Ścisłe przestrzeganie głównych zasad terapii stosowanej w cukrzycy może spowolnić postęp choroby i ograniczyć rozwój wielu powikłań, które w znacznym stopniu zagrażają zdrowiu, a w niektórych przypadkach życiu.  

Podział i charakterystyka powikłań cukrzycy  

Powikłania cukrzycy to grupa zaburzeń i symptomów tworzących charakterystyczne zespoły, które występują w chorobie i warunkują jej przebieg. Powikłania cukrzycy dzielimy na: 

Powikłania ostre – grupę tą charakteryzują pojawiające się nagle stany głębokiego zaburzenia metabolicznego, związane z reguły z zaburzeniem równowagi kwasowo – zasadowej i gospodarki wodno – elektrolitowej, spowodowane ostrym niedoborem insuliny. Doprowadzają one w szybkim czasie do znacznego upośledzenia stanu ogólnego, zaburzeń świadomości oraz w niektórych przypadkach do śmierci. Do tej grupy zalicza się również powikłania związane z leczeniem insuliną.  

Powikłania przewlekłe – do grupy włączamy charakterystyczne zespoły dolegliwości i objawów będące klinicznym wykładnikiem zmian w naczyniach, nerwach i innych narządach. Pojawiają się one w miarę trwania cukrzycy i skutkują inwalidztwem oraz przedwczesną umieralnością. Zaliczamy tu zespół: 

  • mikroangiopatii – w wyniku indukowanych przez niedobór insuliny i hiperglikemię zaburzeń metabolicznych składników ściany włośniczek i małych naczyń – głównie retinopatii i nefropatii cukrzycowej; 
  • makroangiopatii – w wyniku zaburzeń metabolicznych i innych zmian w biologii ściany tętnic – przyspieszenie i modyfikowanie rozwoju miażdżycy tętnic mózgu, serca i kończyn dolnych;  
  • neuropatii cukrzycowej – zależne od toksycznego działania hiperglikemii i angiopatii w układzie nerwowym uszkodzenie ośrodkowego, obwodowego i autonomicznego układu nerwowego. 

Powikłania będące skutkiem niewyrównanej cukrzycy lub choroby trwającej wiele lat stanowią ważny problem wśród pacjentów. Utrzymanie stężenia glukozy w granicach normy, odpowiednie zabiegi pielęgnacyjne oraz wykonywanie badań profilaktycznych może ochronić pacjenta przed powikłaniami oraz przyczyniać się do opóźnienia czasu ich wystąpienia.